De Blauwe Rots koan verzameling (Bi Yan Lu)
Koan 1: Bodhidharma´s diepste betekenis van de heilige waarheid
Inleidende info:
Bodhidharma:
28e patriarch Indiase zen en 1e patriarch Chinese zen.
Op hoge leeftijd in 6e eeuw via een schip van India naar China gekomen.
Gebruikt geen woorden of geschriften,
maar wijst met uitgestrekte vinger naar het diepe innerlijk,
om vrijheid te ervaren en te ontwaken tot het ware zelf.
Keizer Bo:
Werd de zoon van de hemel met het Boeddha hart genoemd.
Regeerde in de 6e eeuw in China.
Shiko:
Boeddhistisch priester verbonden aan het hof van de keizer.
Setcho:
Zenmeester die in de 10e eeuw de koans van de Blauwe rots verzameld heeft en de essenties van de koans in verzen poëtisch heeft uitgedrukt.
Beschrijving van de koan
Keizer Bu vroeg aan Bodhidharma: ´Ik stimuleer het boeddhisme in mijn land, sticht kloosters en steun monniken. Welke verdiensten zijn er aan verbonden?´.
Bodhidharma antwoordde: ´geen verdienste´.
Vervolgens vroeg Keizer Bu aan Bodhidharma: ´wat is de diepste betekenis van de heilige waarheid?´.
Bodhidharma antwoordde: ´oneindige ver en leeg, niets is heilig´.
Keizer: ´Wie ben jij die tegenover me staat?´
Bodhidharma: ´ik weet het niet´.
De keizer begreep het niet
Bodhidharma stak de rivier in het donker over´
Later besprak de keizer de ontmoeting met de Hofleraar Shiko
Hij vroeg aan de keizer: ´weet u echt niet wie deze man is?
De keizer: ´Ik weet het niet´
Shiko: ´Hij is de bodhisatva Avaloskitesvara´.
De keizer had spijt van het voorval en wilde een bode achter Bodhidharma aan sturen om hem terug te halen
Shiko zei:´ U moet dat niet doen, zelfs als het hele volk achter hem aan liep, zou hij niet terug keren´.
Setcho:
te vergeefs verlangde de keizer naar hem, duizend, tienduizend jaar lang
´de dichter keek rond en zei: ´is Bodhidharma hier?´
´Ja´, antwoordde hijzelf´
´roep hem om mijn voeten te wassen´.
Toelichting op de koan
Koan training is oefenen in het één worden met de personen en de situatie die beschreven wordt.
Dwz de gebeurtenissen in ons opnemen, en beurtelings de keizer Bo, Bodhidharma, Shiko en Setcho zijn.
De keizer staat voor het zelf, het egocentrische en het intellectuele in ons. Bodhidharma verwoordt de diepe stilte in ons is (paradox), zo ook Shiko en Setcho.
Keizer Bu vroeg aan Bodhidharma: Ik stimuleer het boeddhisme in mijn land, sticht kloosters en steun monniken. Welke verdiensten zijn er aan verbonden?
De keizer, die het egoïstische in ons uitbeeldt, rekent in winst en verlies.
Het Boeddhisme, in tegenstelling tot zen, kent positief karma en negatief karma, waarbij negatief karma in dit en in volgende levens tegenspoed en lijden veroorzaakt en positief karma deze negatieve inwerkingen neutraliseert.
Bodhidharma antwoordde: geen verdienste
In de diepe stilte in ons is alles gelijk, zijn geen tegenstellingen, geen woorden, opvattingen, dogma´s etc. en van daar uit antwoordt Bodhidharma.
Keizer Bu vroeg aan Bodhidharma: ´wat is de diepste betekenis van de heilige waarheid´.
De keizer brengt de waarheid van de middenweg ter sprake:
1. Ons dagelijks leven speelt zich af in de relatieve wereld
2. In ons en in alles wat bestaat, zit verscholen een absolute wereld, het totaal andere
3. De relatieve wereld is de absolute wereld
Voor de keizer, is dit een dogma, voor Bodhidharma een zijn.
Wij met onze ratio proberen het te be-grijpen, naar binnen te halen
Commentaar van Setcho: ´een ezel die zich aan een paal laat binden´
We laten ons binden aan de ratio!
Bodhidharma antwoordde: open weidsheid en leeg, niets is heilig´.
Bodhidharma staat in de oneindige leegte, de open verheid en van daar treedt hij de keizer tegemoet.
Wij kunnen daar ook komen in zazen (het zitten in meditatie),
door de stroom van gedachten, gevoelens, meningen etc. los te laten.
En vrij te worden, van onze ego-impulsen, ratio en conditioneringen.
En de gelijkwaardigheid van alles en het universele mededogen ervaren
en vandaar ons intellect verlichten zoals Bodhidharma dat bij de keizer probeerde te doen.
Maar net zoals bij de keizer is het een moeizame, langdurige weg.
Keizer: ´Wie ben jij die tegenover me staat?´
Omdat Bodhidharma uit India kwam, verwachtte de keizer wonderen.
Het ego/zelf kan het absolute in zich niet plaatsen
Ook wij verwachten bijzondere ervaringen als we met de zenweg bezig
Bodhidharma: ´ik weet het niet´.
Hij zegt dit vanuit zijn open wijdheid, daar waar geen woorden, ratio, intellect komen kan.
In de koan studie word je uitgedaagd om het woordloze, wat niet te verwoorden is, toch individueel, creatief en intuïtief te uiten
Een andere zenmeester zei: ´Ik kon eenvoudig niet mij mond open doen´.
Alles gebeurt in harmonie van tijd, plaats en omstandigheden.
Als je een keizer tegenover je hebt, ben je hoffelijk; bij een kind ben je een kind, bij een bedelaar een bedelaar, etc.
De keizer begreep het niet
Ons verstand begrijpt het totaal andere niet.
De antwoorden van bodhidharma zijn bedoeld om het hart van de keizer
te raken,
zodat de keizer, wij, ons afvragen wie ben ik en zo te ontwaken tot het warezelf
maar de pijl vliegt over
Bodhidharma stak de rivier in het donker over´
´Een zuivere bries uitademend bij iedere stap´
Op het moment dat je begint te denken en te redeneren is het warezelf niet te bereiken.
Setcho: Hoe kon hij vermijden dat er doornstruiken zouden groeien?
Door de eeuwen heen is er veel commotie over deze zin geweest.
Doornen van misverstanden omdat ieder woord bedoeld is om iets te
zeggen wat niet met woorden uit te drukken valt.
´Leegte´, ´geen heiligheid´, ´weet ik niet´, zijn doornstruiken geworden waarin het intellect verstrikt raakt en misverstanden oproept.
In de nabijheid van het warezelf doemen allerlei valkuilen op.
Later besprak de keizer de ontmoeting met zijn Hofleraar Shiko
Die vroeg: ´weet u echt niet wie deze man is?´.
De keizer zegt :´Ik weet het niet´
De ratio kan er niet bij komen
En Shiko zegt :Hij is de bodhisatva Avaloskitesvara (Kwan-yin)
De bodhisatva van mededogen waarbij je toevlucht kunt zoeken
zoals bij Amida Butsu In het Zuivere Land Boeddhisme.
In de diepe stilte in ons vinden we harmonie, mededogen en geborgenheid.
De keizer had spijt van het voorval en wilde iemand achter Bodhidharma aan sturen om hem terug te halen.
Door Shiko is Bodhidharma symbolisch weer voor de keizer verschenen.
Het zelf is geraakt door de werking van het warezelf en wil het contact intensiveren. Maar vormt meteen een groot probleem omdat het zichzelf in de weg staat
Shiko zei: ´U moet dat niet doen, zelfs als het hele volk achter hem aan liep,
zou hij niet terug keren´.
In de diepe stilte in ons is geen komen en gaan, zijn er geen verwachtingen, geen vormen van het zelf.
De levende Bodhidharma is in ieder van ons aanwezig,
hij kan zoals iedere Boeddha opnieuw in onze geest herboren worden.
Setcho:´Te vergeefs verlangde de keizer (de mensheid) naar hem (het warezelf), duizend, tienduizend jaar lang.
De keizer liet op de grafsteen vermelden:
´Wee mij, ik zag hem en zag hem niet, ontmoette hem en ontmoette hem niet, ik klaag het aan, ik haat me daarom.
Setcho: ´Geef dit verlangen op, ken de zuivere wind
die rond de aarde waait.´.
Bodhidharma is het warezelf dat zich manifesteert in alles wat is.
Geniet van de oneindig zuivere wind met volle teugen!
Van de bossen, de hei en de vijvers, etc.
Vragen in dokusan
Het bovenstaande is uiteindelijk toch een intellectuele toelichting.
In dokusan komt aan de orde of we de koan innerlijk, zonder het intellectuele verwerkt hebben.
Er is geen plaats voor geen duidingen, verklaringen etc,
Maar laten zien hoe het in jezelf en in anderen werkt.
Er is niet zo iets als heiligheid: wat betekent dit?
Waar bevindt zich Bodhidharma nu, op dit moment ?
Waar vindt de zuivere wind zijn einde
Bodhidharma:´ Ik weet het niet´, wat betekent het?
Is het gelijk aan:´ ik weet het niet van de keizer`?.
Jakugo´s (Oud Chinees verzen die op de koan van toepassing zijn):
Everything in the southern and northern villages is soaked in rain
The newly married woman is serving her mother-in-law food
While her father-in-law is feeding the son
The light of the sun and moon cannot reach it
Neither can heaven nor earth completely cover it